Hoe het allemaal begon...

De naam Vlaams Verbond der Katholieke Scouts (VVKS), vanaf 1930 in gebruik voor de Nederlandstalige Scoutsfederatie in Belgie, was er zeker niet vreemd aan dat de beweging flink kon rekruteren onder de leerlingen van het Katholiek Onderwijs. Sommige groepen hadden hun lokalen zelfs binnen de katholieke schoolgebouwen of waren zogenaamde parochiegroepen. Halverwege de jaren 1930 werd het plan opgevat een VVKS-groep te starten die zich specifiek zou richten op de jongeren uit het Officieel Onderwijs. Onder impuls van Dr. J. Van Lennep, resulteerde dit in de oprichting van de 41e scoutsgroep. De stichtingsvergadering vond plaats op 29 augustus 1935 ten huize Van Lennep in de Sint Paulusstraat te Antwerpen. Aanwezig waren het duo Van Lennep (eerste groepsleider) en zijn schoonbroer Joseph Reussens (eerste VL). Op dat ogenblik werd bekend dat de Belgische Koningin Astrid in Kussnacht (Zwitserland) bij een auto-ongeval om het leven was gekomen. Zij zou voortleven in de naam van de nieuwe groep en de b lauw & gele groepsdas vond zijn inspiratie in de vlag van Zweden, het geboorteland van de koningin.
1935: Het eerste lokaal aan de Mechelsesteenweg te Antwerpen is een achteraf gelegen gebouw zonder elektriciteit.
1936: Uit dit jaar dateert de oudst bekende groepsfoto.
1937: De groep betrekt nu lokalen in de Vekestraat 46, Antwerpen, in de voormalige kantoren van een pakhuis, en niet zo ver van het Antwerpse Atheneum, waar de meeste leden gerecruteerd worden. Zomerkamp te Weillen met 2 patrouilles.
1938: Een delegatie neemt deel aan de optocht te Brussel ter gelegenheid van 25 jaar scouting in Belgie. Start van de Lippens & De Bruynstam onder leiding van oubaas Leo Bosmans.
1939: Groepsfoto met master Reussens. Akela Van Cutsem leidt de welpenhorde. In mei is er een trainingspatrouillekamp in Ploeghalle. Tijdens het zomerkamp in Lacuisine wordt master Reussens onder de wapens geroepen.
1941: De verkennerstroep telt 6 patrouilles. In het voorjaar start de verkennerstroep Deurne, onder leiding van master Jacques Van den Audenaerde, die zich voor de recrutering zal richten op het Atheneum van Deurne. Men vergadert in lokaal De Rozenboom met 9 leden ingedeeld in twee patrouilles. Rene de Bode, die later de afdeling Merksem opstart, is PL van de Stieren en Frans Broeckx van de Vossen. Tegen het einde van het jaar telt de troep 41 leden en zijn de patrouilles Buffels en Eekhoorns er bij gekomen. September: start van de verkennerstroep Berchem-Atheneum (ook troep B genoemd, terwijl de moedertroep kortweg met A wordt aangeduid) onder leiding van master Van Diest. Het concept van een VVKS groep die zich toespitst op leerlingen uit het Officieel Onderwijs slaat blijkbaar aan. De moedertroep, die te groot wordt, splitst in A en AA. Er wordt eveneeens een afzonderlijke troep gestart die zich richt op de Rijksmiddelbare School te Antwerpen (afdeling RMS). Welpenkamp te Pulle.
1942: Intrek in de nieuwe lokalen op het Hof Leysen, Markgravelei, Antwerpen, waar 2 welpenhordes, 3 verkennerstroepen (A, AA, B) en de stam onderdak vinden. De troep Deurne verhuist naar lokalen aan de Franselei te Borgerhout (huidige Hof ter Lo).
1943: 2 April: de Duitse bezetter kondigt een verbod af op het dragen van het uniform. Het resultaat is te zien op foto's uit deze periode. Master Van den Audenaerde verlaat de troep Deurne na het zomerkamp te Westmalle. Hij wordt opgevolgd door Edward Stijnen. Het ledenaantal stijgt tot een maximum van 52 om het volgend jaar terug te dalen tot 44, verdeeld over 6 patrouilles.
1945: Display, zoals de jaarlijkse open-deur werd genoemd, op het Hof Leysen
1944: Oprichting verkennerstroep Berchem-Gemeentescholen (BB), eveneens met lokalen op het Hof Leysen, en een troep in Mortsel.
1946: 30 Maart: Rene De Bode, ondertussen AVL in de B troep, start de troep Merksem met een patrouille verkenners (Spechten). Het eerste lokaal is bij hem thuis totdat een onderkomen wordt gevonden op het Cogelshof. De oprichting van een afdeling in een ander district stuit aanvankelijk op tegenkantingen van het Verbond. Hoewel alle afdelingen een eigen stijl ontwikkelen blijven ze onder dezelfde groepsnaam werken en houden regelmatig groepsontmoetingen. Tot in de jaren '60 is er ook slechts een groepsleider voor de ganse Kon. Astridgroep. De afdelingen samen tellen op hun hoogtepunt in de naoorlogse periode tot 350 leden. De aanvankelijke wildgroei van troepen (er is zelf een tijdje een kleine troep zeescouts van den 41 op het Hof Leysen) blijft niet duren. Sommige afdelingen doven uit terwijl andere terug samensmelten. Uiteindelijk zullen 2 afdelingen overblijven: Berchem (verder aangeduid als [B]) en Merksem (verder als [M])
[B] Afsplitsing van een zelfstandige groep 47e Artevelde met Pierre Rousseau als eerste hopman. Akela Edgar Michel neemt de welpen onder zijn hoede. De eerste lokalen bevinden zich in de gebombardeerde en leegstaande school in de Ferdinand Coosemansstraat. Later wordt verhuisd naar een loods van de voormalige Berchemse brouwerij Van Hombeeck (die zijn deuren sloot in 1940) in een doodlopend zijstraatje van de drie koningenstraat, vervolgens naar de voormalige geniekazerne in de uitbreidingstraat om ten slotte op het Fortje (Brilschans) te belanden waar de groep weer zal opgaan in den 41. [M] Paaskamp te Wuustwezel samen met den 61e Sint Jozef. Het lokaal op het Cogelshof wordt geruild voor een garage in de Van Heybeeckstraat (was dit in 1946?).
1948: [B] Akela Sluyts leidt de welpenhorde. Verkennerskamp te Thibesart (Mellier). [M] Verkennerskamp te Wiltz (GH Luxemburg) met 2 patrouilles: Spechten en Zwaluwen. De Uilenpatrouille ziet kort daarna het levenslicht.
1949: [M] Oprichting van de welpenhorde onder leiding van akela Werner Rombouts met een nest. In 1953 volgt een tweede en in 1957 een derde en vierde nest. 1964 wordt het hoogtepunt met zes nesten.
1950: [B] November: afsplitsing van een zelfstandige groep 79e De Graal onder impuls van Andre Cappendijk. Achtereenvolgende groepsleiders: Master Stoelen [1951-1953], Master Neefs [1953-1956], Master Goyens [1956-1963] (lokalen?). [M] De gemeente Merksem stelt een locatie ter beschikking in het Hof van Rozendaal (gemeentepark). Na een jaar noeste arbeid is het nieuwe lokaal zo goed als klaar. In de lente brandt het volledig af en er zal nooit een vergadering in plaats vinden. Er volgt een periode van dakloosheid waarin vergaderd wordt in het park van Merksem met een strooien afdak als enige beschutting bij slecht weer. Na een half jaar kunnen verkenners en welpen uitwijken naar een kleine garage aan de Deurnebaan. April: Het eerste nummer van het groepsblad Den Durver verschijnt. De uitgave ervan stopt in 1956 maar wordt heropgestart in januari 1959. Een jaar later is het opnieuw gedaan en ook de poging van 1964 is geen lang leven beschoren. Pas vanaf 1975, als de leiding zijn schouders zet onder het aanvankelijke verkennersinitiatief, verschijnt het blad ononderbroken. Welpenkamp te Postel.
1951: [M] Durver wordt ook de naam van de toneelvereniging van de verkenners waarvan de inkomsten tussen 1951 en 1961 de groepskas spijzen. Oprichting van de eigen Ridder Godevaert-stam. Tot dan toe werd gewoonlijk gebruik gemaakt van de Lippens & De Bruynstam. Het zal nog tot 1963 duren voor er sprake is van een eigen stamlokaal.
1952: Medestichter J. Van Lennep, groepsleider sinds 1935, wordt opgevolgd door Frans Van de Capelle, die de taak de volgende 17 jaar op zich zal nemen.
1956: [B] Het eigen groepsnummer voor stammen is ingevoerd. De voormalige Lippens & De Bruynstam draagt nu de naam: 94e Kon. Astridstam. Groepsblad Het snoeraaa wordt uitgegeven op A5 formaat.
1957: [B] VL Andre Cappendijk en AVL Leo Verswijfel trekken in het voorjaar met acht verkenners naar de Jamboree in Sutton Coldfield (Engeland). [M] Aanvang van de oprichting van nieuwe lokalen aan de Gruisweg te Merksem (ter hoogte van de parking van het huidige winkelcentrum Winkelstap). Hiervoor worden noodwoningen op 't Kiel afgebroken en terug opgericht op de grond die gekend is als het oorlogsstort (er staat een bunker en oud militair materieel werd er opgeslagen). Oprichting SOKAM, het oudercomite van Kon. Astrid Merksem, dat ononderbroken zal functioneren tot 1986.
1958: 13 Mei: Stichting Oud Scouts Koningin Astrid (OSKA) met Georges Zellien als voorzitter.
1959: [B] Verhuis naar lokalen in de voormalige geniekazerne in de uitbreidingstraat, Berchem (afgebroken in 1966 bij de aanleg van de Antwerpse ring).
1961: [B] Verhuis naar voorlopige lokalen in de kazemat van de Brilschans, Berchem (later in gebruik door een Franstalige scoutsgroep. Welke? 30e Prins Boudewijn?)
1962: [B] Intrek in de lokalen in het Fortje (reeds gebouwd in 1853 [als Fortje 5] en, iets meer dan een decennium later, geintegreerd in de Brilschans bij de aanleg van de Brialmont vesting. Ook de 79e De Graal en de 47e Artevelde vinden onderdak op het Fortje.
1963: [B] September: 79e De Graal (enkel nog verkenners en stam) versmelt na 13 jaar opnieuw met de moedergroep. Oktober: 47e Artevelde (enkel nog verkenners) versmelt na 16 jaar opnieuw met de moedergroep. OSKA doet de nodige blauw-gele dassen cadeau om de grijze verbondsdassen van deze groep te vervangen. De afdeling Berchem heeft nu twee verkennerstakken. Onder invloed van de richtlijnen van het Verbond (splitsing van de eenheidstroepen in jongverkenners & verkenners) zal tak Artevelde evolueren naar een jongverkennerstak (patrouilles Arenden, Stormvogels, Valken en Zwaluwen) terwijl tak Pater De Smet de verkenners zal groeperen. De welpen staan onder leiding van akela Bob De Groof. Die zal later worden opgevolgd door Ward Peeters [1966?], Paul De Vroey , Herman Van der Mussele , Guy Peeters Het groepsnummer 47 wordt toegekend aan de nieuw opgerichte groep Koningin Fabiola (AKABE) te Edegem. [M] Verkennerskamp in Foy-Notre-Dames. Bob Jeuniaux is groepsleider. Frans Van de Capelle, al een decennium groepsleider van de ganse 41e, blijft groepsleider in de afdeling Berchem.
1964: [B] Januari: Opname van een 10-tal verkenners van de 71e Prins Albert (die ophoudt te bestaan). 94e Kon. Astridstam en 79e Graalstam worden 41e Graalstam. De verschillende samensmeltingen hebben hun effect op de indeling van de lokalen. Op 12 januari worden ze in hun nieuwe configuratie ingehuldigd. De aanpassingen hebben voor de nodige kosten gezorgd. Een massale vlaaienslag en het bussen van reclamefolders helpen de financiele nood lenigen. Het groepsblad krijgt een kaft in kleur en een nieuwe naam: Mozaiek. Het zal echter de laatste jaargang worden (correct?). Achtereenvolgend verkennerskamp van beide takken (Artevelde en Pater De Smet) in Lacuisine. [M] Verkennerskamp in Provedroux.
1965: [B] Jubileum 30 jaar Koningin Astrid scoutsgroep. Verkennerskamp tak Artevelde te Opglabbeek. [M] Bouw van een welpenlokaal aan de Gruisweg. Verkennerskamp in Marche-les-Dames.
1966: [B] Het Fortje gezien vanaf de heuvels van de Brilschans. April: de trainingspatrouille van tak Artevelde op de binnenplaats van het Fortje. Verkennerskamp tak Artevelde te Huijbergen in Nederland.
1968: [B] De dreigende afbraak van het Fortje dwingt de groep om alweer uit te kijken naar nieuwe lokalen. In het voorjaar wordt een bouwfonds opgericht dat, onder de niet aflatende impulsen van Fred Serty en Bob Berden, gespijsd wordt door een reeks groepsactiviteiten (o.a. het gereputeerde scoutsbal in de Antwerpse handelsbeurs, de Nacht van den 41, jaarlijks georganiseerd tussen 1965 en 1971). Najaar: Ontruiming van het Fortje verhuis naar de nieuwe lokalen, naast het stadiuon van Berchem Sport, Roderveldlaan 41. De Brilschans viel, als vooruitgeschoven post van de Brialmontvesting, volledig buiten het traject van de Antwerpse ring en het was best mogelijk geweest om de gebouwen van het Fortje integraal te behouden binnen het huidige Brilschanspark als enige overblijvend stukje van de Grote Omwalling van Antwerpen [situering van de binnenplaats van het vroegere Fortje in het huidige Brilschanspark].
1969: [B] 29 maart: opening nieuwe lokalen in aanwezigheid van de Berchemse burgemeester. Het zal tot 1975 duren vooraleer alle bouwkosten zijn afbetaald. Frans Van de Capelle wordt als groepsleider opgevolgd Fred Serty.
1970: [B] Welpenkamp te Sint Pieters Lille met Akela Ward Peeters.
1971: [M] Jubileum 25 jaar 41e Kon. Astrid Merksem met Open Deurdag (16 april), receptie & avondfeest in De Garve (17 april), Picknick op Drie-Boomkensberg (16 mei), vlaaienslag (2 & 3 oktober) en dropping (14 & 15 november).
1973: [M] De grond aan de Gruisweg wordt aangekocht door Bouwmarkt Van Damme. De lokalen moeten uiterlijk tegen eind 1972 worden verlaten. Een nieuw onderkomen wordt gevonden op het Fort van Merksem. Hoewel de Zeemacht al een nieuw onderkomen had gevonden in Kallo, valt het Fort officieel nog onder hun bevoegdheid. In 1977 neemt de gemeente de site formeel over van de militaire overheid en als vanaf 1978 ook andere verenigingen onderdak vinden op het Fort wordt het er aanzienlijk drukker.
1974: [B] Welpenkamp te Westmalle.
1975: [B] Ward Peeters volgt Fred Serty op als groepsleider. Oud-groepsleider Frans Van de Capelle overlijdt. Drie jaar later wordt het lokaal aan de Roderveldlaan plechtig Lokaal Master Van de Capelle gedoopt.
1977: [B] Ward Peeters wordt groepsvoorzitter en Eric Offeciers neemt voor een jaar diens groepsleiderstaak over. Welpenkamp te Perk, verkenners te Boussu-en-Fagne.
1978: [B] Carl Arts neemt de groepsleidersfakkel over. Oprichting van de Muize(n)val, de vereniging van leiding en oud-leiding van de Berchemse groep. Welpenkamp te Houthalen. [M] Oprichting kapoenentak.
1979: [B] Jongverkennerskamp te Villers-devant-Orval
1980: [B] 7 & 8 maart: viering 45 jaar Koningin Astrid met misviering, receptie en tentoonstelling. Jongverkennerskamp te Recht, verkenners te St. Jean / Valais te Zwitserland.
1981: [B] Welpenkamp Zevergem.
1982: [B] Groepsleider Carl Arts wordt opgevolgd door (?)
1984: [M] In het kader van het samengaan van VVKS & VVKM tot VVKSM wordt 41e Kon. Astrid Merksem een gemengde groep.
1985: [B] Den Deugniet (Oudaan, Antwerpen) wordt welp van den 41.
1988: [M] Hoogte- en laagtepunten in het ledenaantal hebben mekaar steeds afgewisseld. De verkenners & gidsen plaatsen een advertentie om jongeren warm te maken voor deelname aan hun zomerkamp in Trois Ponts. Uiteindelijk trekken 2 verkenners naar Engeland.
1989: [B] Kapoenenkamp te Horpmaal.
1991: [M] Groepsleider: Luc Van Berlo.
1992: [B] Karl Moens wordt groepsleider. Kapoenenkamp te Brasschaat.
1993: [B] Groepsfoto met groepsleider Karl Moens bij de overgang.
1995: De Oud Scoutsvereniging OSKA is in 1992 een stille dood gestorven. De aanwezigheid van meerdere generaties (gepensioneerden en werkenden) zorgt ervoor dat activiteiten moeilijker op iedereen kunnen worden afgestemd. Enkelen van de ouderen, die mekaar reeds in 1994 terug ontmoetten, nemen de draad weer op onder de naam Kon. Astrid Oud Scouts (KAOS). [B] 11 november: 60-jarig jubileumfeest. [M] De groep telt een 70-tal leden. Roel Jannsens & Tom Van Tichelen nemen de groepsleidersfakkel over van Luc Van Berlo.
1996: [B] Karl Moens geeft de groepsleidersfakkel door. [M] Jubileumjaar. Gescoute dromen een publicatie over 50 jaar Koningin Astridscouts- & gidsenbeweging te Merksem verschijnt.
1997: [B] Verkenners gaan in de zomer op fietstrekking in Nederland.
2000: [B] Verkennerskamp te Praag.
2002: [B] Welpenkamp te Mol.
2003: [B] Welpenkamp te Oostende, de verkenners gaan naar Corsica.
2004: [B] Groepsleiding Tom De Roeck en Cis Pardon. Groepsblad Akkerdjie (sinds wanneer?)
2005: [B] Jongverkenners gaan op kamp te Ortho, verkenners te Chimay.
2006: [B] Voorjaar: Kapoenen- en welpentak zetten hun werking stop. Jongverkennerskamp in Dourbes. September: Met een beperkte tak jongverkenners gaat de Berchemse groep op in den 2e Onze Lieve Vrouw dat lokalen en het materiaal van den 41e overneemt. Alleen afdeling Merksem blijft voortbestaan onder de oorspronkelijke groepsnaam.
2008: Welpenkamp Bocholt. Groepsleiding: Wannes Gyssens en Hans Notelteirs. September: De website www.den41.be gaat online. Groepsblad Durver is vanaf de site te downloaden als pdf bestand.
2009: Kapoenen- & welpenkamp in Essen, jogivers & givers in Paliseul.
2010: De groep bestaat 75 jaar. De historiek 41e Koningin Astrid wordt op de website geplaatst. De leden van KAOS komen nog wekelijks samen. Bob, de 1ste welp die 75 jaar geleden tot den 41 toetrad, is er nog steeds bij! Kapoenen- & welpenkamp in Zottegem, jogivers & givers in Bouillon